บทปิด — อดีตที่ยังกินได้

กลับไปที่คำถามแรกสุดของหนังสือ: อาหารลับแลคืออะไร

คำตอบของเราหลังจากทั้งเล่ม: อาหารลับแลคือสิ่งที่เกิดขึ้น เมื่อเมืองหนึ่งถูกภูเขาซ่อนไว้นานพอที่ของเก่าจะไม่ตาย และเปิดรับผู้คนมานานพอที่ของใหม่จะเข้ามาผสม รสของมันคือรสของการอยู่รอด — เผ็ดชาที่ผ่อนลง หวานที่แทรกเข้ามา ข้าวสองชนิดบนโต๊ะเดียว สำเนียงสองสายในตลาดเดียว

มันคือคำตอบของยายจันในครัววันนั้น ที่จารึกและพงศาวดารใช้เวลาหกร้อยปีเขียนยืนยัน

ขมิ้นในย่ามใบนั้นยังอยู่ครบ เพราะเมืองนี้ไม่เคยโยนมันทิ้ง — และในบ้านหลังหนึ่งกลางเมืองนั้น แกงอ่อมของตาเงินกับยายจันยังเดือดอยู่ทุกเช้า

และนั่นคือเหตุผลที่เราพูดประโยคเดียวกันกับลูกค้าทุกคนที่ถาม ประโยคที่เราใช้ปิดหนังสือเล่มนี้:

ที่นี่คือจุดที่อดีตยังกินได้จริง